Taras potrafi zamienić się w przyjemny, zielony zakątek, ale tylko wtedy, gdy rośliny pasują do ilości słońca, wiatru i czasu, który możesz poświęcić na podlewanie. Pytanie, co posadzić w donicach na tarasie, najlepiej zacząć od warunków stanowiska, a dopiero później od koloru kwiatów. Poniżej znajdziesz sprawdzone gatunki do słońca, półcienia i cienia, pomysły na kompozycje oraz konkretne zasady pielęgnacji.
Najlepsze rośliny zależą przede wszystkim od światła i wielkości donicy
- Pełne słońce: pelargonie, lawenda, werbena, rozchodniki, zioła śródziemnomorskie i pomidorki koktajlowe.
- Półcień: begonie, fuksje, żurawki, bluszcz, funkie i hortensje.
- Duża donica: wolniej wysycha i daje korzeniom lepsze warunki niż mały pojemnik.
- Odpływ wody: otwory w dnie są ważniejsze niż gruba warstwa keramzytu.
- Zima: rośliny wieloletnie w pojemnikach wymagają ochrony korzeni przed mrozem.
Najpierw dopasuj rośliny do warunków tarasu
Największy błąd polega na kupowaniu roślin wyłącznie oczami. Na południowym tarasie donica może nagrzewać się przez wiele godzin, a ziemia wysycha znacznie szybciej niż w ogrodzie. Z kolei od północy problemem będzie nie susza, lecz niedobór światła i nadmiar wilgoci.
Przed zakupami sprawdź, ile godzin bezpośredniego słońca dociera do miejsca, w którym stanie pojemnik. Zwróć też uwagę na wiatr, zadaszenie oraz to, czy będziesz podlewać rośliny codziennie. W mojej praktyce właśnie te cztery czynniki decydują o powodzeniu częściej niż sama jakość sadzonki.
| Warunki | Dobry wybór | Na co uważać |
|---|---|---|
| Południe i zachód | Lawenda, pelargonia, werbena, rozchodnik, tymianek | Szybkie przesychanie podłoża i poparzenia liści |
| Wschód | Begonia, fuksja, zioła, hortensja, żurawka | Chłodniejsze poranki i nierównomierne kwitnienie |
| Północ i głęboki cień | Funkia, paproć, bluszcz, niecierpek, barwinek | Zastój wody oraz słabe kwitnienie roślin światłolubnych |
| Taras wietrzny | Trawy ozdobne, jałowiec, rozchodniki, lawenda | Przewracanie wysokich donic i przesuszanie liści |
Na słonecznym tarasie sprawdzą się rośliny odporne na przesuszenie
Kwiaty na efektowny letni sezon
Na mocno nasłonecznionym tarasie dobrze radzą sobie pelargonie, werbeny, gazanie, osteospermum i kocanki. Kwitną długo, a po usunięciu przekwitłych kwiatów zwykle szybko tworzą nowe pąki. Pelargonia jest szczególnie dobrym wyborem dla początkujących, bo wybacza krótkie przesuszenie lepiej niż wiele delikatniejszych roślin balkonowych.
Lawenda, szałwia omszona i rozchodniki pasują do tarasu, na którym nie da się podlewać codziennie. Mają mniejsze wymagania wodne, ale potrzebują przepuszczalnego podłoża. W ciężkiej, mokrej ziemi nawet roślina odporna na suszę może szybko stracić korzenie.
Zioła i warzywa w donicach
Słoneczny taras można wykorzystać także użytkowo. Tymianek, oregano, rozmaryn i szałwia lubią ciepło oraz lekkie podłoże, a ich liście są pod ręką podczas gotowania. Bazylia potrzebuje więcej wody i regularnego uszczykiwania, ale w dużej donicy rośnie bardzo szybko.
Jeśli pojemnik ma co najmniej 30-40 cm średnicy, można posadzić w nim pomidorki koktajlowe, paprykę, truskawki albo karłową odmianę cukinii. Przy warzywach najważniejsze jest minimum 6 godzin światła, stabilna podpora dla pomidora i systematyczne podlewanie. Wyschnięta bryła korzeniowa w okresie kwitnienia często oznacza mniej owoców.
W półcieniu liczą się liście, kolor i stabilna wilgoć
Półcień nie musi oznaczać nudnej kompozycji. To dobre miejsce dla begonii, fuksji, żurawek, niecierpków nowogwinejskich, bluszczu i funkii. Rośliny te zwykle nie potrzebują ostrego słońca, a ich liście potrafią wyglądać dekoracyjnie przez cały sezon.
Żurawki są szczególnie uniwersalne, ponieważ występują w odcieniach zieleni, limonki, purpury i srebra. Funkie tworzą większe kępy, dlatego najlepiej sadzić je w pojemnikach o średnicy co najmniej 35 cm. W małej doniczce szybko stają się przesuszone i tracą liście.
Na zacienionym tarasie dobrze prezentują się również paprocie, barwinek i niecierpki. Trzeba jednak pilnować, aby podłoże było wilgotne, ale nie rozmoczone. Cień nie zwalnia z kontroli podlewania, zwłaszcza gdy taras jest osłonięty przed deszczem.
Azalie, różaneczniki i borówki wymagają kwaśnego podłoża, dlatego nie należy sadzić ich w zwykłej ziemi uniwersalnej. Przy planowaniu takiej kompozycji pomocny będzie wykaz roślin kwasolubnych, ponieważ różnią się one między sobą odpornością na słońce, mrozem i zapotrzebowaniem na wodę.
Trzy kompozycje, które łatwo dopasować do własnego tarasu
Donica na słoneczne miejsce
W dużym pojemniku można połączyć pelargonię stojącą, werbenę zwisającą i kocankę o srebrzystych liściach. Pelargonia daje kolor, werbena wypełnia przestrzeń poza rantem, a kocanka łagodzi kompozycję i dobrze znosi krótkie przesuszenie.
Rośliny powinny mieć podobne wymagania wodne. Nie sadziłbym w jednej donicy lawendy i niecierpka, nawet jeśli oba gatunki wyglądają atrakcyjnie, ponieważ pierwszy potrzebuje raczej suchego podłoża, a drugi regularnej wilgoci.
Zestaw do półcienia
Dobrym połączeniem jest funkia, żurawka i bluszcz. Funkia buduje wysokość, żurawka wnosi kolor, a bluszcz przewiesza się przez brzeg. Taka kompozycja pozostaje atrakcyjna nawet wtedy, gdy nie kwitnie, co jest dużą zaletą na tarasie używanym przez cały sezon.
Przeczytaj również: Wrzosowisko w ogrodzie - jak założyć je bez błędów?
Miniogród jadalny
Do jednej dużej skrzyni można posadzić pomidorki koktajlowe z bazylią i niską nasturcją. Pomidor rośnie pionowo, bazylia wypełnia dół, a nasturcja tworzy dekoracyjne pędy. Przed wysiewem ziół lub warzyw można sprawdzić, kiedy przydaje się moczenie nasion przed siewem, ponieważ nie wszystkie nasiona reagują na ten zabieg tak samo.
Dobra donica i podłoże robią większą różnicę niż drogi nawóz
Dla większości roślin tarasowych wybieram pojemniki o średnicy minimum 30 cm. Krzewy, trawy i większe byliny potrzebują zwykle 40-50 cm szerokości oraz podobnej głębokości. Im większa donica, tym wolniej przesycha ziemia, ale cięższy pojemnik trudniej przenieść przed zimą.
Donica musi mieć otwory odpływowe. Na ich dnie można położyć kawałek siatki lub włókniny, aby ziemia nie wypływała, a następnie wsypać przepuszczalne podłoże. Sama gruba warstwa keramzytu nie naprawi pojemnika bez odpływu. To właśnie odprowadzenie nadmiaru wody chroni korzenie przed gniciem.
Do kwiatów balkonowych sprawdzi się świeże podłoże z dodatkiem perlitu. Zioła śródziemnomorskie potrzebują mieszanki bardziej mineralnej, a rośliny kwasolubne specjalistycznej ziemi o niskim pH. Nie warto sadzić wszystkiego w jednej uniwersalnej mieszance, bo różnice w wymaganiach są zbyt duże.
Podlewaj obficie, aż woda wypłynie otworami, a potem odczekaj, aż wierzchnia warstwa podłoża lekko przeschnie. W upalne dni rośliny w małych pojemnikach mogą potrzebować wody codziennie, a niektóre nawet rano i wieczorem. Najlepiej podlewać rano lub po zachodzie słońca, kierując strumień na ziemię, nie na liście.
Rośliny wieloletnie wymagają planu na zimę
To, że roślina zimuje w gruncie, nie oznacza automatycznie, że przetrwa zimę w donicy. W pojemniku korzenie są otoczone znacznie mniejszą ilością ziemi i szybciej przemarzają. Dlatego delikatniejsze gatunki, takie jak rozmaryn, pelargonie czy część traw, najlepiej przenieść do jasnego, chłodnego pomieszczenia.
Rośliny odporne na mróz można zostawić na zewnątrz, ale donicę trzeba ustawić przy ścianie, odizolować od zimnego podłoża i owinąć materiałem przepuszczającym powietrze. Nie należy szczelnie zakrywać roślin folią, bo pod nią łatwo rozwija się pleśń.
Jesienią ogranicz nawożenie i usuń chore części roślin. Zimą podlewaj tylko wtedy, gdy podłoże wyraźnie wyschnie i nie ma mrozu. Najwięcej szkód powstaje nie podczas samego mrozu, lecz przy połączeniu zimna, mokrej ziemi i braku odpływu.
Najładniejszy taras powstaje z roślin dobranych do codzienności
Jeżeli masz mało czasu, wybierz duże donice, lawendę, rozchodniki, trawy ozdobne albo pelargonie. Gdy możesz podlewać regularnie, otwiera się znacznie większy wybór, od begonii i fuksji po warzywa oraz zioła.
Ja zaczynam od dwóch lub trzech powtarzających się gatunków, a dopiero później dodaję akcenty kolorystyczne. Dzięki temu taras wygląda spójnie, a pielęgnacja pozostaje prosta. Najlepsza kompozycja to nie ta z największą liczbą roślin, lecz taka, która pasuje do światła, wielkości pojemnika i twojego rytmu dnia.
